Henüz reşit olmamış yaşı küçük bireylerin ve hakları kısıtlanmış olan kısıtlı bireylerin haklarının korunması ve hukuki açıdan temsil edilmelerini sağlanmasına vesayet denir, kamu adına bu işi yapan kişiye de vasi denir.
Diğer yandan vesayet ve velayet konuları birbirine karıştırılmaktadır. Aynı şeyler değildir. Farklı şeylerdir ancak birbirlerine benzer özellikler taşımaktadır.
Vasi Tayini Ne Demektir?
Henüz reşit olmamış kişilere ve hakları kısıtlanmış kişilere mahkeme tarafından atanan yasal temsilciye vasi denir.
Vasi ve veli kavramları da karıştırılmaktadır. Birbirine benzerler ancak farklı kavramlardır.
Vasi Tayini veya Vasi Atanması Gerektiren Durumlar Nelerdir?
Vasi atanması yada vasi tayin edilmesinin nedenleri temel olarak 2 sebepten olabilir. Henüz reşit olma yaşına erişmemiş olmak, veya yasalarla hakları kısıtlanmış olmak.
Vasi atanması gereken durumlar kanunda açıkça belirtilmiştir, belirtilenlerin dışındaki bir nedenle vasi aranmaz.
1) Yaşın Küçük Olması Nedeniyle Vasi Tayini veya Vasi Atanması:
Reşit olma yaşına erişmeyen küçük yaştaki bireylerin normalde yasal temsilcisi velisidir.
Ama herhangi bir sebeple velisi bulunmayan yaşı küçük çocuklara yasalara göre ve zorunlu olarak bir vasi tayin edilir.
2) Kısıtlanmış Kişilere Vasi Tayini veya Vasi Atanması:
Yasalarla kısıtlanmış bireylere de vasi tayin edilmesi gerekmektedir. Yasal olarak kısıtlanmayı gerektiren durumlar Medeni Kanun’da tek tek yazılıdır. Medeni Kanun’a göre kısıtlanma ve vasi atanması istenebilecek durumlar aşağıda listelenmiştir:
- Akıl hastalığı veya akıl zayıflığı
- Kişinin kendi talebi
- Kötü yönetim
- Kötü yaşam tarzı
- Savurganlık
- Hapis Cezası
- Alkol veya uyuşturucu madde bağımlılığı
Vasi Tayini veya Vasi Atanması Nasıl Yapılır?
Vasi tayin edilmesi için, hazırlanacak bir dilekçeyle, Sulh Hukuk Mahkemesinde dava açılması gerekmektedir.
Vasi atanmasını kesin olarak sağlamak ve davanın reddedilmemesi için uzman bir avukata danışmak ve dilekçeyi doğru şekilde hazırlamak çok önemlidir.
Vasi nasıl seçilir?
Şartlara göre vesayet altına alınacak kişinin göstereceği yada anne babasının göstereceği bir kişinin vasi atanması önceliklidir.
Sulh Hukuk Hakimi vesayet altına alınacak kişinin yerleşim yerine en yakın kişiyi vasi olarak tercih edebilir.
Kimler Vasi Tayin Edilemez?
- Kamu hizmetinden yasaklanmış olan kişiler,
- Yasal olarak kısıtlanmış olan kişiler,
- Reşit olmayan yaşı küçük bireyler,
- Vesayet alınacak kişiyle arasında çıkar çatışması olan kişiler
- Haysiyetsiz bir şekilde yaşamlarını sürdürenler vasi olamaz.
Bu sebeplerle vasi olma görevi için gönüllü olmuş bile olsa, kişinin vasi olmasına engel olan bir durumu varsa vasi olarak atanamayacaktır ve sulh hukuk hakimi tarafından başka bir kişi vasi olarak atanacaktır.
