Arabuluculuk Kullanım Alanları
Arabuluculuk uyuşmazlıkların çözümünde kullanılabilir. Arabuluculuk ayrıca sözleşme müzakere sürecinin kolaylaştırılmasında kullanılabilir. Arabuluculuk anlaşmazlıkların önlenmesi işlevini de görebilir. Hükumetler ise arabuluculuğu hükumet politikaları hakkında tüm paydaşları bilgilendirme yöntemi olarak kullanabilir. Arabuluculuk bir çok alandaki anlaşmazlıkları gidermek önlemek yada çözmek için geçerli bir araçtır. Arabuluculuğa elverişli uyuşmazlıklar her ülkede farklılık gösterebilir. Dünya genelinde arabuluculuk ile çözüme kavuşturulan uyuşmazlıklar şunlardır:
Arabuluculuk Nedir Arabulucu Kimdir
Aile Uyuşmazlıkları:
- Evlilik öncesi yapılan anlaşmalar
- Mali ya da aile bütçesine ilişkin anlaşmazlıklar
- Ayrılık
- Boşanma
- Nafaka
- Ebeveynlik planlaması (velayet ve ziyaret düzeni)
- Yaşlı bakımı
- Aile işletmeleri
- Yetişkin – kardeş çatışmaları
- Ebeveyn – yetişkin çocuk çatışmaları
- Gayrimenkullere ilişkin uyuşmazlıklar
İş (Hukuku) Uyuşmazlıkları:
- Haksız fesih
- Ayrımcılık
- Taciz
- İşçi mağduriyetleri / şikayetleri
- İşçiler arasındaki huzursuzluklar
Kamusal uyuşmazlıklar:
- Çevre
- Arazi kullanımı
Ticari Uyuşmazlıklar:
- Ev sahibi / kiracı
- İnşaatçı / müteahhit – Emlakçı / ev sahibi
- Sözleşmeler
- Tıbbi kötü uygulama
- Zarar-ziyan
- Ortaklıklar
Diğer Uyuşmazlıklar:
- Okulda yaşanan çatışmalar
- Şiddet önleme
- Mağdur-Fail Arabuluculuğu
- Kar amacı gütmeyen kuruluşlardaki uyuşmazlıklar
- İnanç topluluklarında yaşanan uyuşmazlıklar
Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği
Amaç
MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı, hukuk uyuşmazlıklarının arabuluculuk yoluyla çözümlenmesine ilişkin her türlü arabuluculuk faaliyeti ile arabuluculuğa ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik; hukuk uyuşmazlıklarının arabuluculuk yoluyla çözümlenmesine ilişkin her türlü arabuluculuk faaliyeti, idarenin taraf olduğu özel hukuk uyuşmazlıklarında idarenin temsili, dava şartı olarak düzenlenen arabuluculuk sürecinin usul ve esasları ile arabulucuların eğitimi, arabuluculuk sınavının yapılması, arabulucular sicilinin düzenlenmesi, arabulucuların ve eğitim kuruluşlarının denetlenmesi ile Arabuluculuk Daire Başkanlığı ve Arabuluculuk Kurulunun çalışma usul ve esaslarını kapsar.
Dayanak
MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik, 7/6/2012 tarihli ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 15 inci maddesinin onuncu fıkrası, 19 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 22 nci maddesi, 31 inci maddesinin sekizinci fıkrası, 36 ncı maddesi ile 12/10/2017 tarihli ve 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanununun 3 üncü maddesinin yirmi ikinci fıkrasına dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Adliye arabuluculuk bürosu: Arabuluculuğa başvuranları bilgilendirmek, arabulucuları görevlendirmek ve kanunla verilen diğer görevleri yerine getirmek üzere Bakanlıkça adliyelerde kurulan birimi,
b) Arabulucu: Arabuluculuk faaliyetini yürüten ve Bakanlıkça oluşturulan arabulucular siciline kaydedilmiş gerçek kişiyi,
c) Arabuluculuk: Sistematik teknikler uygulayarak, görüşmek ve müzakerelerde bulunmak amacıyla tarafları bir araya getiren, onların birbirlerini anlamalarını ve bu suretle çözümlerini kendilerinin üretmesini sağlamak için aralarında iletişim sürecinin kurulmasını gerçekleştiren, tarafların çözüm üretemediklerinin ortaya çıkması hâlinde çözüm önerisi de getirebilen, uzmanlık eğitimi almış olan tarafsız ve bağımsız bir üçüncü kişinin katılımıyla ve kamu hizmeti olarak yürütülen ihtiyari bir uyuşmazlık çözüm yöntemini,
ç) Arabulucu Bilgi Sistemi: Arabuluculukla ilgili tüm iş ve işlemlerin elektronik ortamda yapılmasını sağlayan bilişim sistemini,
d) Arabuluculuk bürosu: Arabulucunun işlerini yürüttüğü yeri,
e) Bakanlık: Adalet Bakanlığını,
f) Daire Başkanlığı: Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü bünyesinde kurulan Arabuluculuk Daire Başkanlığını,
g) Eğitim kuruluşları sicili: Arabuluculuk eğitimi verme izni alan eğitim kuruluşlarının kaydedildiği sicili,
ğ) Eğitim modulü: Daire Başkanlığı tarafından hazırlanan ve eğitim kuruluşlarına arabuluculuk eğitiminde kullanılmak üzere verilen eğitim ve öğretim materyallerini,
h) Elektronik ortam: Bilişim sistemi ve bilişim ağından oluşan toplam ortamı,
ı) Genel Müdürlük: Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğünü,
i) İdare: 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununa ekli (I), (II), (III) ve (IV) sayılı cetvellerde yer alan idare ve kurumlar ile 5018 sayılı Kanunda tanımlanan mahalli idareler ve bu idareler tarafından kurulan işletmeleri, özel kanunla kurulmuş diğer kamu kurum, kurul, üst kurul ve kuruluşları, kamu iktisadi teşebbüsleri ile bunların bağlı ortaklıkları, müessese ve işletmelerini, sermayesinin yüzde ellisinden fazlası kamuya ait diğer ortaklıkları,
j) Kanun: Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununu,
k) Komisyon: Arabuluculuk müzakerelerinde idareyi temsil eden komisyonu,
l) Kurul: Arabuluculuk Kurulunu,
m) Sicil: Arabulucular sicilini,
n) Tarife: Arabuluculuk Daire Başkanlığı tarafından yıllık olarak hazırlanan ve Kurul tarafından onaylanan Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesini,
o) Üst yönetici: Bakanlıklarda müsteşarı, il özel idarelerinde valiyi, belediyelerde belediye başkanını, diğer kamu idarelerinde kendi mevzuatına göre tanımlanan en üst yöneticiyi veya kurulu,
ö) Yazılı sınav: Temel arabuluculuk eğitimini tamamlayanlara Bakanlıkça yapılacak yazılı sınavı,
ifade eder.