Teknolojinin günlük yaşamın ve ticari ilişkilerin ayrılmaz bir parçası haline gelmesi, hukuki uyuşmazlıkların önemli bir bölümünün de dijital ortama taşınmasına neden olmuştur.
Bilişim hukuku; bilişim sistemleri, internet, sosyal medya, dijital veriler, kişisel verilerin korunması ve bilişim sistemleri aracılığıyla gerçekleştirilen hukuka aykırı fiillerle ilgili hukuki düzenlemeleri kapsayan geniş bir çalışma alanıdır.
Bilişim hukukundan kaynaklanan uyuşmazlıklar, olayın niteliğine göre ceza hukuku, özel hukuk, kişisel verilerin korunması ve fikri mülkiyet hukuku gibi farklı hukuk alanlarıyla birlikte değerlendirilmesi gereken konular içerebilir.
Türk Ceza Kanunu’nda bilişim sistemlerine yönelik veya bilişim sistemleri kullanılarak gerçekleştirilebilen çeşitli suçlar düzenlenmiştir.
Bir bilişim sistemine hukuka aykırı şekilde girilmesi veya sistemde kalınması, sistemin işleyişinin engellenmesi veya bozulması, verilerin yok edilmesi veya değiştirilmesi ve banka veya kredi kartlarının hukuka aykırı kullanılması bilişim alanında karşılaşılabilecek ceza hukuku konuları arasındadır.
Bunun yanında dolandırıcılık, hakaret, tehdit, şantaj ve özel hayatın gizliliğinin ihlali gibi suçların internet veya dijital iletişim araçları kullanılarak gerçekleştirilmesi de bilişim hukuku ile ceza hukukunun kesiştiği uyuşmazlıklara yol açabilir.
İnternet ve Sosyal Medya
Bu bölüm önemli; insanların gerçek sorunlarına yaklaşıyoruz.
Sosyal medya platformları, mesajlaşma uygulamaları, internet siteleri ve diğer dijital iletişim araçlarında gerçekleştirilen eylemler hukuki veya cezai sorumluluk doğurabilir.
İnternet ortamında hakaret veya tehdit, kişilik haklarının ihlali, özel hayatın gizliliğine yönelik müdahaleler, kişisel bilgilerin veya görüntülerin hukuka aykırı biçimde paylaşılması gibi durumlarda olayın niteliğine göre farklı hukuki başvuru yolları gündeme gelebilir.
- Sosyal medyada hakaret
- İnternet üzerinden tehdit ve şantaj
- İzinsiz fotoğraf ve görüntü paylaşımı
- Sahte sosyal medya hesapları
- Kişilik haklarının ihlali
İnternet İçeriklerinin Kaldırılması ve Erişimin Engellenmesi
İnternet ortamında yayımlanan bir içeriğin kişilik haklarını veya özel hayatın gizliliğini ihlal etmesi halinde, olayın niteliğine ve yürürlükteki mevzuata göre içeriğin kaldırılması veya erişimin engellenmesine yönelik hukuki yollar gündeme gelebilir.
Başvurulabilecek yöntem; içeriğin niteliği, yayınlandığı platform, ihlal edilen hakkın türü ve somut olayın koşullarına göre farklılık gösterebilir.
Dijital Deliller
Dijital ortamda üretilen veya saklanan veriler, hukuki uyuşmazlıklarda ve ceza yargılamalarında delil olarak gündeme gelebilir.
E-posta yazışmaları, mesajlaşma uygulamalarındaki görüşmeler, sosyal medya paylaşımları, fotoğraf ve video kayıtları, bilgisayar ve telefon verileri, IP kayıtları ve diğer elektronik veriler olayın niteliğine göre hukuki değerlendirmeye konu olabilir.
Ancak bir dijital verinin mevcut olması tek başına onun her durumda hukuka uygun bir delil olduğu anlamına gelmez. Delilin elde edilme yöntemi, bütünlüğü, doğrulanabilirliği ve somut olayla ilişkisi ayrıca değerlendirilmelidir.
- WhatsApp mesajları delil midir?
- Ekran görüntüsü delil sayılır mı?
- Silinen mesajlar delil olabilir mi?
- Ses kaydı hangi durumlarda delil olabilir?
- Sosyal medya paylaşımları delil olarak kullanılabilir mi?
Kişisel Verilerin Korunması
Kişisel verilerin toplanması, kullanılması, saklanması ve paylaşılması hukuki düzenlemelere tabidir. Gerçek kişilere ilişkin kimlik, iletişim, konum, sağlık, finansal veya benzeri bilgiler olayın niteliğine göre kişisel veri kapsamında değerlendirilebilir.
Kişisel verilerin hukuka aykırı biçimde kaydedilmesi, ele geçirilmesi veya paylaşılması hem kişisel verilerin korunmasına ilişkin mevzuat hem de ceza hukuku bakımından sonuç doğurabilir.
İnternet ve Online Dolandırıcılık
İnternet alışverişleri, sosyal medya, sahte internet siteleri, mesajlaşma uygulamaları veya diğer dijital kanallar üzerinden gerçekleştirilen dolandırıcılık vakalarında olayın gerçekleşme biçimi hukuki nitelendirme açısından önem taşır.
Banka hareketleri, elektronik yazışmalar, telefon kayıtları, hesap bilgileri, internet kayıtları ve diğer dijital veriler soruşturmanın özelliklerine göre önem taşıyabilir.
Bilişim Hukukunda Avukatın Rolü
Bilişim hukukundan kaynaklanan uyuşmazlıklarda teknik olayların hukuki açıdan doğru biçimde değerlendirilmesi önem taşır. Olayın niteliğine göre dijital delillerin incelenmesi, hukuki başvuru yollarının belirlenmesi, soruşturma ve dava süreçlerinin takibi ile gerekli başvuruların hazırlanması avukatlık hizmetinin kapsamına girebilir.
Bilişim hukuku uyuşmazlıklarında teknolojik unsurlar ile ceza hukuku, özel hukuk ve kişisel verilerin korunmasına ilişkin düzenlemelerin birlikte değerlendirilmesi gerekebilir.
Sık Sorulan Sorular
Sosyal medyada hakaret suç oluşturabilir mi?
İnternet veya sosyal medya üzerinden gerçekleştirilen ifadeler, içeriğine ve somut olayın koşullarına göre ceza hukuku ve kişilik hakları bakımından hukuki değerlendirmeye konu olabilir.
WhatsApp mesajları delil olarak kullanılabilir mi?
Mesajlaşma kayıtlarının delil niteliği; elde edilme yöntemi, doğrulanabilirliği ve uyuşmazlığın niteliği gibi unsurlara göre değerlendirilir.
Ekran görüntüsü tek başına delil midir?
Ekran görüntüsünün delil değeri somut olayın özelliklerine, kaynağına, bütünlüğüne ve diğer delillerle birlikte değerlendirilmesine bağlıdır.
Sahte sosyal medya hesabı açılması halinde ne yapılabilir?
Hesabın kullanım biçimine göre kişilik haklarının ihlali, kişisel verilerin kullanılması veya ceza hukuku kapsamında farklı hukuki durumlar ortaya çıkabilir.
İnternette hakkımda yayımlanan içerik kaldırılabilir mi?
İçeriğin niteliği ve ihlal edilen hakka göre içeriğin kaldırılması veya erişimin engellenmesine yönelik hukuki yollar gündeme gelebilir.
İnternet dolandırıcılığında hangi deliller önemlidir?
Somut olaya göre banka hareketleri, yazışmalar, telefon ve hesap bilgileri, internet kayıtları ve diğer dijital veriler önem taşıyabilir.
Avukat Denizhan Aktoprak
Avukat Denizhan Aktoprak, mesleki faaliyetleri kapsamında bilişim hukuku, bilişim suçları ve dijital ortamdan kaynaklanan hukuki uyuşmazlıklara ilişkin avukatlık hizmetleri sunmaktadır.